Ζούμε την κάθε στιγμή!

Μια ενδιαφέρουσα και άκρως φιλοσοφική βραδιά με καλεσμένο το συγγραφέα και ερευνητή Μάριο Βερέττα, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Παρασκευής 14 Μαρτίου στο καφέ «Το Κύμα», στην παραλία της Καλαμάτας, που διοργάνωσαν από κοινού η Βιβλιοθήκη των Φίλων και ο Πολιτιστικός Αντίλογος. Σκοπός της εκδήλωσης αυτής ήταν μέσα από έναν γόνιμο και ειλικρινή διάλογο το κοινό να πλησιάσει και να εμβαθύνει στην επικούρεια φιλοσοφία. Παράλληλα, ο συγγραφέας είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει ένα νέο πρωτότυπο περιοδικό με θέματα που αφορούν τόσο τον Επίκουρο όσο και την φιλοσοφία αυτού.

Ο Επίκουρος είναι αυτός του οποίου η φιλοσοφία σαν έρευνα και σαν τρόπος ζωής άφησε ανεξίτηλα σημάδια για περίπου εννέα αιώνες (3^ος π.Χ. 6^ος μ.Χ.) και στα έργα όλων των φιλοσόφων αναφέρεται με υπέρμετρο θαυμασμό, όπως ανέφερε κατά τον σύντομο προλογισμό του ο Δημήτριος Χελιδώνης. Η φιλοσοφία του Επίκουρου κέντρισε ακόμη και το ενδιαφέρον του Μαρξ, ο οποίος τον επέλεξε στην ανάπτυξη της πρώτης του επιστημονικής εργασίας. Όπως τόνισε ο κ. Χελιδώνης, «στην περίφημη επικούρεια φιλοσοφική σχολή, τον Κήπο, κυρίαρχο ρόλο έπαιζαν οι έχοντες παιδεία και θέληση για ζωή και όχι οι έχοντες κοινωνική θέση η βαλάντιο».

Από την πλευρά του ο συγγραφέας αναφερόμενος στην επικούρεια φιλοσοφική σχολή, είπε πως ήταν χώρος όπου «μαζεύονταν οι φίλοι για να φιλοσοφούν και προπάντων για να περνάνε ωραία», διότι όπως τόνισε η αρχή της επικούρειας φιλοσοφίας είναι «να ζούμε την κάθε στιγμή», εξηγώντας πως «τη στιγμή δεν την ζούμε ούτε εχθές αλλά ούτε και αύριο, την ζούμε τώρα». Διότι, η αρχή της επικούρειας φιλοσοφίας είναι να περνάμε καλά, να μην πονάμε και να μην είμαστε ταραγμένοι. Στάση ζωής που αποτελεί και τον ορισμό της «επικούρειας ηδονής».

Στον επίκουρο αξίζει να σημειωθεί πως οι γυναίκες είναι ευπρόσδεκτες και μάλιστα από οποιαδήποτε προέλευση, ακόμη και ετέρες, έχοντας πολλές φιλοσόφους γυναίκες των οποίων δυστυχώς δεν σώθηκαν τα έργα τους. Ο Επίκουρος είναι ο πρώτος που καταργεί την δουλεία και είναι υπέρ της ισότητας των γυναικών.

Αναφερόμενος στο νέο περιοδικό που εκδίδει ο ίδιος, επισήμανε πως είναι ανοιχτό σε κάθε άνθρωπο που υιοθετεί τις απόψεις του Επίκουρου καθώς και στον οποιοδήποτε θέλει να καταθέσει την συνεργασία του, μιας και είναι ένα περιοδικό διαλόγου, με απώτερο σκοπό την συζήτηση επάνω σε σχετικά θέματα.

Όσον αφορά τις καταστροφικές πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού, ο κ. Βερέττας ανέφερε πως «δεν μπορεί η φιλοσοφία να μείνει αμέτοχη», λέγοντας χαρακτηριστικά πως, «δεν μπορεί οποιοσδήποτε ασχολείται με τη φιλοσοφία να μην μετέχει στον προβληματισμό και την αγανάκτηση για αυτά τα οικολογικά εγκλήματα που συντελούνται στην εποχή μας».

“Όσο ζούμε δεν υπάρχει θάνατος,
και όταν επέλθει ο θάνατος δεν ζούμε”.

Σύμφωνα με τον κ. Βερέττα, τα τέσσερα πράγματα που αναφέρει ο Επίκουρος ώστε ο άνθρωπος να έχεις μία ευτυχισμένη ζωή είναι: να μην φοβάται τον θάνατο, να μην φοβάται τους θεούς, να αντέχει εύκολα τον πόνο και τέλος η γνώση πως η πραγματική αξία για την ζωή αποκτιέται πολύ εύκολα. Όπως τόνισε, το σημαντικότερο αγαθό για την επικούρεια φιλοσοφία δεν είναι η σωτηρία αλλά η φιλία, η χαρά δηλαδή του να συναντάς πρόσωπα που αγαπάς.

Αναφερόμενος στην φυσική του Επίκουρου, ο κ. Βερέττας είπε πως «ο Επίκουρος μας δίδαξε τι είναι η φύση, και όταν ξέρουμε τι είναι η φύση ξέρουμε τι είμαστε και εμείς», στοιχείο που όχι μόνο μας απαλλάσσει από τον φόβο αλλά μας επιτρέπει να ζούμε και σε αρμονία με την φύση.

Είπε χαρακτηριστικά: «Δεν είμαστε απόγονοι κάποιου μυθικού Αδάμ, Αβραάμ, Ισαάκ, αλλά γνωρίζουμε πολύ καλά ότι είμαστε σμήνη ατόμων, γνωρίζοντας ότι τα άτομα είναι κενό, πυρήνας και ηλεκτρόνια. [...] Ο Επίκουρος δεν συνέλαβε την έννοια των ατόμων, μιας και την είχε συλλάβει ήδη ο Δημόκριτος. Όμως στην εποχή του Επίκουρου είχε παραμεριστεί ο Δημόκριτος και ο Επίκουρος όχι μόνο την επανέφερε αλλά την ανέπτυξε ακόμη περισσότερο, μιλώντας ακόμη και για την περιδίνηση (spin, περιπάλαξις στην αρχαία ελληνική που σημαίνει παλμική κίνηση) των ατόμων».

Τέλος, ο κ. Βερέττας αναφέρθηκε τόσο στους πολύτιμους παπύρους που βρέθηκαν στην αρχαία Ηράκλεια της Ιταλίας και αφορούν στην πλειοψηφία τους κείμενα του Επίκουρου όσο και στον φιλόσοφο και ποιητή Φιλόδημο (110 π.Χ.-35 π.Χ.), ο οποίος δίδαξε επικούρεια φιλοσοφία στη Ρώμη.

Ακολούθησε συζήτηση με ερωτήσεις από το κοινό που αφορούσαν μεταξύ άλλων την έννοια της φιλοσοφίας με την επικούρεια οπτική, την ερμηνεία της γνωστής φράσης του Επίκουρου «λάθε βιώσας», την ελληνική παιδεία, την εξαφάνιση του αρχαίο-ελληνικού πνεύματος μετά την ρωμαίο-βυζαντινή κατάκτηση και την τουρκοκρατία κ.α. Η συζήτηση διήρκεσε συνολικά δυόμισι ώρες και ο κ. Βερέττας υποσχέθηκε πως σύντομα θα ξαναεπισκεφτεί την πόλη της Καλαμάτας για μια ποιο εις βάθος συζήτηση γύρω από τον Επίκουρο και την φιλοσοφία του.

Ρεπορτάζ: nespa-theories
(δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Κήπος του Επίκουρου τεύχος 4″)