Το άγνωστο «Aγιον» Όρος!

Οι αρχαίοι Έλληνες αποίκησαν την χερσόνησο του Αγίου Όρους πολύ πριν εγκατασταθούν εκεί οι καλόγεροι, η οποία κατά τους αρχαίους χρόνους ονομάζονταν Ακτή. Ξέρουμε πως υπήρχαν πέντε πόλεις στην Ακτή: το Δίον, η Ολόφυξος, οι Ακροθώοι (εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η Μονή Μεγίστης Λαύρας), οι Κλεωνές και η Θυσσός. Δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε την ακριβή θέση των οικισμών αυτών. Εικάζεται πως οι πρώτες τρεις βρισκόντουσαν στην ανατολική πλευρά και οι άλλες δύο στην δυτική.

Ο Ηρόδοτος χαρακτηρίζει τη θάλασσα του Aθω «θηριωδεστάτη», μιας και το 492π.Χ. εκεί καταποντίστηκε ολόκληρος ο περσικός στόλος που είχε βάλει πλώρη για την Αθήνα υπό τον στρατηγό Μαρδόνιο. Χάθηκαν είκοσι χιλιάδες άνδρες και τριακόσια πλοία. Την εποχή των περσικών πολέμων η χερσόνησος αριθμούσε περί τις δέκα χιλιάδες κατοίκους. Πρέπει να έκαναν πολύ υγιεινή ζωή, μιας και σύμφωνα με τον Λουκιανό, ζούσαν εκατόν τριάντα χρόνια! Πολλοί από αυτούς ήταν Πελασγοί και Ετρούσκοι. Αν και ήξεραν ελληνικά, μιλούσαν κι άλλες γλώσσες, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη. Οι πλυθησμοί που ζούσαν στην Ακτή τιμούσαν τους ίδιους θεούς με την λοιπή Ελλάδα. Στο υψηλότερο σημείο του Aθω ορθώνονταν ένα άγαλμα του Δία, του οποίου η σκιά όταν έγερνε ο ήλιος λέγεται ότι άγγιζε τη Λήμνο. Οι πρώτοι κάτοικοι του Aθω λάτρευαν επίσης τη Δήμητρα, την Αφροδίτη, την Αρτέμιδα, τον Απόλλωνα και τον Ασκληπιό.

Κατά τον 4^ο αιώνα π.Χ. οι Αθηναίοι χάνουν τον έλεγχο της Χαλκιδικής, η οποία εντάσσεται στο βασίλειο της Μακεδονίας. Αργότερα, κατά τους πρώτους αιώνες της χριστιανικής εποχής, επιδεινώνεται συνεχώς η παρακμή της Χαλκιδικής: πέραν του ζυγού των Ρωμαίων δέχεται μαζικές εισβολές Σλάβων και Βουλγάρων. Οι επιπλέον ταλαιπωρίες από τους πειρατές εξηγούν γιατί εγκαταλείπεται σταδιακά ο πληθυσμός της χερσονήσου. Έτσι, κατά τον 5^ο αιώνα μ.Χ. δεν κατοικεί πλέον κανείς στις πόλεις της Ακτής. Υπάρχουν μόνον αγάλματα…

Σύμφωνα με την παράδοση, η Θεοτόκος επισκέφθηκε το Όρος, όταν, πλέοντες για την Κύπρο μαζί με τον Ιωάννη τον Ευαγγελιστή, αναγκάστηκαν εξαιτίας μιας μεγάλης τρικυμίας, να προσορμιστούν στη θέση όπου αργότερα ιδρύθηκε η Μονή των Ιβήρων. Στην περιοχή τότε δεν υπήρχαν άλλοι οικισμοί παρά μόνον ο ναός του Απόλλωνος. Aλλες φήμες θέλουν την μονή των Ιβήρων να κατέλαβε τη θέση ενός ιερού του Ποσειδώνα. Κανείς δεν γνωρίζει την πραγματική αλήθεια.

Η Παναγία, σύμφωνα με την παράδοση, ενθουσιάστηκε με το τοπίο του Aθω και ζήτησε από τον Γεσουάχ να της δωρίσει τη χερσόνησο. Τότε η παράδοση αναφέρει ότι ακούστηκε η φωνή του Χριστού, που αφιέρωνε αιώνια τον Aθω στην Παναγία: «Έστω ο τόπος ούτος κλήρος σος και περιβόλαιον σον και παράδεισος, έτι δε και λιμήν σωτήριος των θελόντων σωθήναι».

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι παραδόσεις των μοναχών που θέλουν την Παναγία στην χερσόνησο του Aθω πηγάζουν στα απόκρυφα ευαγγέλια. Τα κείμενα εκείνα που επίσημα η Ορθοδοξία έχει αποκηρύξει ως ψεύτικα, αλλά αποτελούν συνάμα και την έγκυρη πηγή μιας ιστορικής παράδοσης 1200 χρόνων. Μιας παράδοσης, η οποία θέλει τη μισή πλάση του Θεού, που δεν κάνει διακρίσεις φύλου, καταγωγής, επαγγέλματος κ.λ., να αποκλείει εξ ολοκλήρου και δια παντός τις γυναίκες.

Πρόσφατα διάβασα ένα άρθρο στην Καθημερινή, το οποίο ανέφερε πως στο άνω τμήμα της κύριας όψης της τράπεζας της Μονής Μεγίστης Λαύρας στο Αγιο Όρος, βρίσκεται εντοιχισμένη μία μαρμάρινη αναθηματική ανάγλυφη πλάκα, στην οποία απεικονίζεται ένα τεράστιο αυτί εντός πλαισίου, πάνω από το οποίο υπάρχει εγχάρακτη η επιγραφή: «ΑΡΤΕΜΙΔΙ ΑΓΡΟΤΕΡΑ / ΝΕΒΡΙΣ ΕΠΙΤΑΓΗΝ / ΑΝΕΘΗΚΕΝ». Από τους χαρακτήρες εξάγεται το συμπέρασμα ότι η πλάκα ανήκει στην κλασική ελληνική περίοδο και χρονολογείται στον 4^ο με 5^ο αιώνα π.Χ. Ο Πολωνός ιστορικός τέχνης και ελληνιστής Ραφαήλ Λεβαντόφσκι, υποστηρίζει ότι η ενσωμάτωση της αναθηματικής πλάκας στο κέντρο του εικονογραφικού προγράμματος του Ευαγγελισμού δεν εξυπηρετεί μόνο διακοσμητικούς λόγους, αλλά σχετίζεται με την ερμηνεία του Ευαγγελισμού όπως παραδίδεται στις Απόκρυφες Γραφές, καθώς και με την αγιορείτικη παράδοση, σύμφωνα με την οποία οι αρχαιοελληνικές θεότητες παρέδωσαν στην Παναγία τον τόπο που έμελλε να γίνει το Περιβόλι Της.

Ο χριστιανισμός επεβλήθη δια της βίας από την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Αργότερα η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία διασχίστηκε στη δυτική και στην ανατολική (Βυζάντιο). Οι Βυζαντινοί αυτοί κατακτητές δεν άφησαν κανένα ίχνος των πέντε αρχαίων αποικιών της χερσονήσου. Καμία ανασκαφή, καμία πληροφορία, κανένα αρχαιολογικό εύρημα. Δεν γνωρίζουμε τίποτα για την προ χριστιανική παράδοση του Αθω. Κι αυτό γιατί πολύ απλά ο χώρος τους ανήκει. Ανήκει στους μοναχούς, ανήκει στην εκκλησία, ανήκει στην παράδοση. Μια παράδοση που μπόρεσε να κρατηθεί ζωντανή χάρις στην συνεργασία των μοναχών με τους εκάστοτε κατακτητές. Μεταξύ άλλων των Τούρκων, του Χίτλερ, της Χούντας κ.λ.

Πηγές:

1) Βασίλης Αλεξάκης: μ.Χ.

2) http://athos.edo.gr/modules.php?name=athos&file=anaxorites

3) http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_25/03/2006_178337