Γιατί είναι αυτονόητο να Πιστεύουμε;

Τι είναι αυτό που μας κρατά δέσμιους στην παράδοσή μας; Τι είναι αυτό που μας εμποδίζει να κρίνουμε την θρησκεία μας; Και γιατί αυτή μας η στάση έρχεται σε αντίθεση με την αρχαία ελληνική δημιουργία, της Δημοκρατίας, της αυτοθέσμισης κοινοτήτων;

Η ιδέα της δικαιοσύνης, η ιδέα της ισότητας, της ελευθερίας του λόγου κ.α. σήμερα θεωρούνται αν μη τι άλλο αυτονόητες.

Όμως αν κοιτάξουμε στην παράδοσή μας, έννοιες σαν κι αυτές ήταν παντελώς άγνωστες επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, επί Βυζαντίου και Ρωμαϊκής Κυριαρχίας. Κι αν κοιτάξουμε τους θεσμούς υπό το πρίσμα της θρησκείας, θα αναγνωρίσουμε, ακόμη και σήμερα ως πηγή του λόγου, των θεσμών και της κοινωνίας, τα όρια του ορθού και του εσφαλμένου, αποκλειστικά στην εξωκοινωνική πηγή θέσμισης, που είναι ο Θεός.

Επομένως πως μπορούμε σήμερα να επικαλούμαστε την παράδοσή μας και συνάμα να μιλάμε για δημοκρατία, για δικαιοσύνη, ελευθερία του λόγου; Πως μπορούμε αλήθεια να είμαστε δέσμιοι στην θρησκευτική μας παράδοση, η οποία μας μετέφερε διαφορετικές αντιλήψεις; Αντιλήψεις που μας απαγορεύουν εν τέλει να κρίνουμε τι είναι σωστό και τι λάθος: Γιατί πολύ απλά δεν μπορούμε να έχουμε εμείς κρίση, παρά μόνο η ίδια η παράδοσή μας, τα ιερά κείμενα της θρησκείας μας και μόνο!

Πως είναι λοιπόν δυνατό να είμαστε υποστηριχτές μιας δημοκρατίας, μιας ελεύθερης κοινωνίας που τα όρια θέτουν οι ίδιοι οι πολίτες, και συνάμα μιας παράδοσης που αποφασίζει η εκκλησία για το ποιες θα είναι οι ελευθερίες, ποια τα δικαιώματα και ποίοι οι θεσμοί;

Αυτός ίσως ο καθορισμός των ορίων της κοινότητας είναι αυτό που απουσιάζει από την αρχαία ελληνική θρησκεία. Είναι αυτός ο καθορισμός που μας μπερδεύει σήμερα, μας κάνει αναποφάσιστους, διότι από την μία θεωρούμε ως ορθό την παράδοση του Ευαγγελίου, και από την άλλη μιλάμε για Δημοκρατία, που αποφασίζει ο ίδιος ο πολίτης για το ορθό. Από την μία έχουμε ανάγκη κάποιον ιεράρχη που θα μας καθοδηγεί, και από την άλλη μιλάμε για αυτονομία του ατόμου.

Που πρέπει λοιπόν να κοιτάξουμε; Ποια πρέπει να είναι η πηγή μας; Η πηγή της ίδιας της Αναγέννησης, η Αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία, εκείνη που έθεσε τις βάσεις της δικαιοσύνης, της αυτονομίας, της ισότητας, ή η θρησκευτική μας παράδοσης, όπου είναι ρητά διατυπωμένες, η δικαιοσύνη, οι ελευθερίες του ατόμου και τα κοινωνικοπολιτικά όρια του καθενός μας;