Ελληνοορθοδοξία και Ελληνική Παιδεία: Το θέατρο του Παραλόγου;

Σήμερα δεν είναι λίγοι αυτοί οι οποίοι υποστηρίζουν πως ορθοδοξία και ελληνική παιδεία είναι στην ουσία ένα. Και τεκμήριο σε αυτή τους την άποψη φυσικά δεν θα μπορούσε να μην ήταν η άποψη πως η ορθοδοξία διέσωσε και συνέχισε τον ελληνικό πολιτισμό. Φυσικά αυτό λέγεται μέσα στο ευρύτερο θέατρο του παραλόγου, που από την μια θέλει «συμπόρευση» ελληνισμού-χριστιανισμού και από την άλλη θέλει πλήρη εξολόθρευση! Μετά από μία συζήτηση που είχα σήμερα το απόγευμα μου δημιουργήθηκαν μερικά ερωτήματα.

Μιλάμε για ορθοδοξία και ελληνική παιδεία. Πολλές φορές μάλιστα, ασυνείδητα ίσως, αναφερόμενοι στην ορθοδοξία την αποκαλούμε ως ελληνική θρησκεία. Διερωτώμαι λοιπόν αυτός ο σύνδεσμος «και» υποδηλώνει διαχωρισμό ή συνένωση τελικά; Και αν μιλούμε για συνένωση, μήπως τελικά και οι Σέρβοι, και οι Ρώσοι και γενικότερα όλοι οι ορθόδοξοι ανά τον κόσμο, είναι Έλληνες; Μήπως έχουν την «ελληνική» παιδεία σαν κι εμάς; Και αν υπάρχουν μη έλληνες ορθόδοξοι, μήπως η θρησκεία μας σήμερα δεν είναι ελληνική αλλά οικουμενική;

Πως νοείται η ανεξιθρησκία στο σημερινό ελληνικό κράτος όταν για να λειτουργήσει μια αλλόθρησκη εκκλησία πρέπει να υπογράψει ο ορθόδοξος μητροπολίτης; Μήπως έχει δικαιοδοσία σε όλες τις θρησκείες και τις αναγνωρισμένες αιρέσεις που αριθμούν σε μερικές χιλιάδες ανά τον κόσμο;

Είχα έναν γνωστό θεολόγο πριν χρόνια ο οποίος υποστήριζε μεταξύ άλλων πως οι αλλοδαποί που έρχονται στην Ελλάδα πρέπει οπωσδήποτε να εκπαιδευτούν στην ορθοδοξία. Δεν λέγω, μπορεί αυτός και μερικοί ακόμη να το θεωρούν πιθανόν «προνόμιο» για αυτούς τους ταλαίπωρους που έρχονται στην χώρα μας κυρίως για να βρουν δουλειά. Αλλά τους ρωτήσαμε ποτέ τους ίδιους αν το επιθυμούν;

Γνώρισα κάποτε έναν αλβανό, εδώ στην Καλαμάτα, όπου ο παπάς του υποσχέθηκε πως αν βαπτιζόταν χριστιανός θα τον βοηθούσε με τροφή και στέγη μέχρι αυτός να βρει δουλειά. Πράγματι ο αλβανός βαπτίστηκε και ο παπάς τηρώντας τον λόγο του, του έδωσε στέγη (κοιμόταν κάτω από μία σκάλα από όσο θυμάμαι) και του πήγαινε φαγητό κάθε μεσημέρι και βράδυ (να ναι καλά ο άνθρωπος). Όμως οι φίλοι του που τον επισκέπτονταν συχνά, είχαν βρει μιαν άλλη διέξοδο σε κάποια αίρεση. Του τάξανε εργασία, του έδιναν περιοδικά στη γλώσσα του και εννοείται τα αυτονόητα: τροφή και στέγη. Ο νεαρός το σκεφτότανε σοβαρά να “μεταγραφεί” στη νέα αίρεση αλλά φοβότανε κιόλας μην φανεί αχάριστος. Σήμερα δεν γνωρίζω που βρίσκεται, αλλά σημασία δεν έχει σε τι θρησκεία αυτός πλέον ανήκει. Σημασία έχει γιατί κάποιος πρέπει να αλλαξοπιστήσει για να βρει εργασία, συμπόνια και προστασία; Μήπως αυτός ο αλβανός και ο κάθε μετανάστης θα νιώσει ποτέ έλληνας; Θα μετέχει της ελληνικής παιδείας; Ή απλά θα επιδιώξει να γίνει έλληνας υπήκοος; Και αν θεωρείται πως αυτό το παράδειγμα είναι παράδοξο και ακραίο, τι γνώμη θα είχατε για τον καθολικό αμερικάνο ή γερμανό ο οποίος ερωτεύεται την Ελλάδα και αποφασίζει να έρθει να μείνει εδώ για πάντα; Μήπως κι αυτός πρέπει να γίνει ορθόδοξος για να ενταχθεί στην κοινωνία;

Θέλω να πω πως αν οι ίδιοι μας δεν δούμε ως διαφορετικές έννοιες την θρησκεία και το κράτος, μην περιμένουμε ποτέ στην πράξη να έρθει η ανεξιθρησκεία στην οποία αναφέρεται το σύνταγμά μας. Όσο τα θρησκευτικά είναι υποχρεωτικά και αφορούν μόνο την διδασκαλία της ορθοδοξίας, δεν πρόκειται ποτέ να απαλλαγούμε από την σκιά της προκατάληψης, του φόβου προς τον ξένο μετανάστη και γενικότερα θα καλλιεργούμε ένα κλίμα μισαλλοδοξίας μέσα στο ίδιο μας το κράτος. Μήπως τελικά δεν φταίει η θρησκεία καθαυτή για την νεοελληνική διχόνοια, αλλά η φανατική προσκόλλησή μας σε αυτήν;