Ζούμε την κάθε στιγμή!
Μια ενδιαφέρουσα και άκρως φιλοσοφική βραδιά με καλεσμένο το συγγραφέα και ερευνητή Μάριο Βερέττα, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Παρασκευής 14 Μαρτίου στο καφέ «Το Κύμα», στην παραλία της Καλαμάτας, που διοργάνωσαν από κοινού η Βιβλιοθήκη των Φίλων και ο Πολιτιστικός Αντίλογος. Σκοπός της εκδήλωσης αυτής ήταν μέσα από έναν γόνιμο και ειλικρινή διάλογο το κοινό να πλησιάσει και να εμβαθύνει στην επικούρεια φιλοσοφία. Παράλληλα, ο συγγραφέας είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει ένα νέο πρωτότυπο περιοδικό με θέματα που αφορούν τόσο τον Επίκουρο όσο και την φιλοσοφία αυτού.
Ο Επίκουρος είναι αυτός του οποίου η φιλοσοφία σαν έρευνα και σαν τρόπος ζωής άφησε ανεξίτηλα σημάδια για περίπου εννέα αιώνες (3ος π.Χ. 6ος μ.Χ.) και στα έργα όλων των φιλοσόφων αναφέρεται με υπέρμετρο θαυμασμό, όπως ανέφερε κατά τον σύντομο προλογισμό του ο Δημήτριος Χελιδώνης. Η φιλοσοφία του Επίκουρου κέντρισε ακόμη και το ενδιαφέρον του Μαρξ, ο οποίος τον επέλεξε στην ανάπτυξη της πρώτης του επιστημονικής εργασίας. Όπως τόνισε ο κ. Χελιδώνης, «στην περίφημη επικούρεια φιλοσοφική σχολή, τον Κήπο, κυρίαρχο ρόλο έπαιζαν οι έχοντες παιδεία και θέληση για ζωή και όχι οι έχοντες κοινωνική θέση η βαλάντιο».
Από την πλευρά του ο συγγραφέας αναφερόμενος στην επικούρεια φιλοσοφική σχολή, είπε πως ήταν χώρος όπου «μαζεύονταν οι φίλοι για να φιλοσοφούν και προπάντων για να περνάνε ωραία», διότι όπως τόνισε η αρχή της επικούρειας φιλοσοφίας είναι «να ζούμε την κάθε στιγμή», εξηγώντας πως «τη στιγμή δεν την ζούμε ούτε εχθές αλλά ούτε και αύριο, την ζούμε τώρα». Διότι, η αρχή της επικούρειας φιλοσοφίας είναι να περνάμε καλά, να μην πονάμε και να μην είμαστε ταραγμένοι. Στάση ζωής που αποτελεί και τον ορισμό της «επικούρειας ηδονής».
Στον επίκουρο αξίζει να σημειωθεί πως οι γυναίκες είναι ευπρόσδεκτες και μάλιστα από οποιαδήποτε προέλευση, ακόμη και ετέρες, έχοντας πολλές φιλοσόφους γυναίκες των οποίων δυστυχώς δεν σώθηκαν τα έργα τους. Ο Επίκουρος είναι ο πρώτος που καταργεί την δουλεία και είναι υπέρ της ισότητας των γυναικών.
Αναφερόμενος στο νέο περιοδικό που εκδίδει ο ίδιος, επισήμανε πως είναι ανοιχτό σε κάθε άνθρωπο που υιοθετεί τις απόψεις του Επίκουρου καθώς και στον οποιοδήποτε θέλει να καταθέσει την συνεργασία του, μιας και είναι ένα περιοδικό διαλόγου, με απώτερο σκοπό την συζήτηση επάνω σε σχετικά θέματα.
Όσον αφορά τις καταστροφικές πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού, ο κ. Βερέττας ανέφερε πως «δεν μπορεί η φιλοσοφία να μείνει αμέτοχη», λέγοντας χαρακτηριστικά πως, «δεν μπορεί οποιοσδήποτε ασχολείται με τη φιλοσοφία να μην μετέχει στον προβληματισμό και την αγανάκτηση για αυτά τα οικολογικά εγκλήματα που συντελούνται στην εποχή μας».
“Όσο ζούμε δεν υπάρχει θάνατος,
και όταν επέλθει ο θάνατος δεν ζούμε”.
Σύμφωνα με τον κ. Βερέττα, τα τέσσερα πράγματα που αναφέρει ο Επίκουρος ώστε ο άνθρωπος να έχεις μία ευτυχισμένη ζωή είναι: να μην φοβάται τον θάνατο, να μην φοβάται τους θεούς, να αντέχει εύκολα τον πόνο και τέλος η γνώση πως η πραγματική αξία για την ζωή αποκτιέται πολύ εύκολα. Όπως τόνισε, το σημαντικότερο αγαθό για την επικούρεια φιλοσοφία δεν είναι η σωτηρία αλλά η φιλία, η χαρά δηλαδή του να συναντάς πρόσωπα που αγαπάς.
Αναφερόμενος στην φυσική του Επίκουρου, ο κ. Βερέττας είπε πως «ο Επίκουρος μας δίδαξε τι είναι η φύση, και όταν ξέρουμε τι είναι η φύση ξέρουμε τι είμαστε και εμείς», στοιχείο που όχι μόνο μας απαλλάσσει από τον φόβο αλλά μας επιτρέπει να ζούμε και σε αρμονία με την φύση.
Είπε χαρακτηριστικά: «Δεν είμαστε απόγονοι κάποιου μυθικού Αδάμ, Αβραάμ, Ισαάκ, αλλά γνωρίζουμε πολύ καλά ότι είμαστε σμήνη ατόμων, γνωρίζοντας ότι τα άτομα είναι κενό, πυρήνας και ηλεκτρόνια. [...] Ο Επίκουρος δεν συνέλαβε την έννοια των ατόμων, μιας και την είχε συλλάβει ήδη ο Δημόκριτος. Όμως στην εποχή του Επίκουρου είχε παραμεριστεί ο Δημόκριτος και ο Επίκουρος όχι μόνο την επανέφερε αλλά την ανέπτυξε ακόμη περισσότερο, μιλώντας ακόμη και για την περιδίνηση (spin, περιπάλαξις στην αρχαία ελληνική που σημαίνει παλμική κίνηση) των ατόμων».
Τέλος, ο κ. Βερέττας αναφέρθηκε τόσο στους πολύτιμους παπύρους που βρέθηκαν στην αρχαία Ηράκλεια της Ιταλίας και αφορούν στην πλειοψηφία τους κείμενα του Επίκουρου όσο και στον φιλόσοφο και ποιητή Φιλόδημο (110 π.Χ.-35 π.Χ.), ο οποίος δίδαξε επικούρεια φιλοσοφία στη Ρώμη.
Ακολούθησε συζήτηση με ερωτήσεις από το κοινό που αφορούσαν μεταξύ άλλων την έννοια της φιλοσοφίας με την επικούρεια οπτική, την ερμηνεία της γνωστής φράσης του Επίκουρου «λάθε βιώσας», την ελληνική παιδεία, την εξαφάνιση του αρχαίο-ελληνικού πνεύματος μετά την ρωμαίο-βυζαντινή κατάκτηση και την τουρκοκρατία κ.α. Η συζήτηση διήρκεσε συνολικά δυόμισι ώρες και ο κ. Βερέττας υποσχέθηκε πως σύντομα θα ξαναεπισκεφτεί την πόλη της Καλαμάτας για μια ποιο εις βάθος συζήτηση γύρω από τον Επίκουρο και την φιλοσοφία του.
(δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Κήπος του Επίκουρου τεύχος 4″)
Είσαι υπερήφανος που είσαι Έλληνας; Γιατί;
Θα ήσουνα ποτέ υπερήφανος αν ο πατέρας σου ήταν ένας μεγάλος εφευρέτης; Ένας μεγάλος πολιτικός; Ή ένας μεγάλος επιστήμονας; Πιθανόν να απαντούσατε καταφατικά. Όμως ποιο είναι το κριτήριο που κάνει έναν κοινό άνθρωπο «μεγάλο»; Δεν είναι η κοινή αποδοχή ότι αυτός ο άνθρωπος, ο πατέρας μας για το εν λόγω παράδειγμα που έθεσα, ωφέλησε την πλειοψηφία της κοινωνίας;
Αν εσείς παρά την επιτυχή πορεία του πατέρας σας, δεν πράξετε απολύτως τίποτα, τα παιδιά σας πόσο υπερήφανα θα είναι; Για εσάς πιθανώς καθόλου. Για τον παππού τους όμως θα είναι! Επομένως, εσείς ως γιος δεν καταφέρατε τίποτα! Κανείς δεν ενδιαφέρεται για εσάς.
Έτσι και οι νεοέλληνες νιώθουν υπερήφανοι για το χθες, για την ιστορία των προγόνων τους. Δεν συνειδητοποιούν όμως ότι οι ίδιοι γράφουν την ιστορία της Ελλάδας για τις επόμενες γενεές. Νιώθουν υπερήφανοι, το συλλαμβάνω με το ταπεινό μου μυαλό ως, αποφυγή από την πραγματικότητα μιας ασήμαντης νεότερης ιστορίας της Ελλάδας, που δεν έχει να προσφέρει τίποτα στο παγκόσμιο σκηνικό.
Οι πρόγονοί μας προσέφεραν πολλά στον τομέα της σκέψης. Πολλά στον τομέα της φιλοσοφίας. Πολλά στον τομέα της επιστήμης. Κάθε μεγάλη ανακάλυψη έχει τις βάσεις της στην Αρχαία Ελλάδα. Γιατί εφόσον είμαστε οι απόγονοι αυτών των «μεγάλων» πεφωτισμένων προγόνων μας, εμείς είμαστε ασήμαντοι;
Ίσως γιατί αυτό που μάθαμε είναι να είμαστε απλά υπερήφανοι για κάτι που δεν είναι καθαρά δικό μας. Ίσως γιατί αρκεστήκαμε στο έτοιμο, χωρίς να αναζητήσουμε, χωρίς να γνωρίσουμε, χωρίς εν τέλει να ανακαλύψουμε το γιατί και το πώς οι πρόγονοί μας κατάφεραν τόσα πολλά, ενώ εμείς τίποτα.
Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί στην Ελλάδα θεμελιώθηκε η Δημοκρατία, γιατί συγκεκριμένα στην Αθήνα κι όχι σε κάποια άλλη πόλη της αρχαίας Ελλάδας, σε κάποια άλλη πόλη της Μεσογείου κ.ο.κ.;
Όπως συνειδητοποιείτε, έχουμε άγνοια στην ίδια μας την ιστορία! Άγνοια ίσως στα αίτια που οδήγησαν ώστε οι πρόγονοί μας να είναι οι «μεγάλοι» κι εμείς απλά οι «ασήμαντοι» απόγονοί τους.
Μας λείπει η σωστή παιδεία, η σωστή αντίληψη για τη θρησκεία. Η συνειδητοποίηση του ποιος είμαι και του τι δύναμη έχω σε ένα υποτιθέμενο δημοκρατικό πολίτευμα όπως το σημερινό.
Για αυτό νομίζω πως, πρέπει να κάμουμε να έρθει εκείνη η στιγμή, που οι απόγονοί μας θα είναι υπερήφανοι όχι μονάχα για την αρχαία Ελλάδα, μα κυρίως για εμάς, τους σημερινούς έλληνες. Διότι εμείς θα σπείρουμε την Ελλάδα του αύριο. Εμείς θα θέσουμε τις βάσεις της. Το ερώτημα λοιπόν είναι: Θα τις θέσουμε ή απλά θα μάθουμε στα παιδιά μας να είναι κι αυτοί υπερήφανοι για το ένδοξο παρελθόν μας;
Θέλουμε να παραδώσουμε την Ελλάδα, όπως την βρήκαμε; Στάσιμη;
Ο λόγος είναι καθαρά προσωπικά δικός σας. Εσείς αποφασίζεται για το αύριο. Από τον καθημερινό αγώνα για γνώση, για κριτική, για απόκτηση παιδείας. Εσείς αποφασίζεται με την ψήφο σας. Εσείς αποφασίζεται από τι πρόγραμμα θα δείτε στην τηλεόραση. Τι θετικό και τι αρνητικό σχόλιο θα κάνετε βλέποντας τις εξελίξεις να τρέχουν καθημερινά μέσα από τα δελτία ειδήσεων. Μέσα από το παράδειγμά σας. Τα παιδιά σας απλά θα πάρουν την σκυτάλη. Εσείς θα τους την δώσετε…
Ελληνική Δημοκρατία! Είναι δημοκρατία;
Πριν από τέσσερα χρόνια, κι ενώ το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας ήταν στην αντιπολίτευση, ζητούσε πρόωρες εκλογές. Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά, το μόνο που άλλαξε είναι ΑΠΛΑ το κόμμα της αντιπολιτεύσεως. Και λέω απλά, διότι η πολιτική του εκάστοτε κόμματος αντιπολιτεύσεως είναι ή ίδια! Όπως ίδια είναι και η πολιτικής της εκάστοτε κυβερνήσεως!
Διότι σήμερα, το Πασόκ ζητά πρόωρες εκλογές…
Σκεφτήκατε ποτέ αν αποτελούν οι εκλογές απόδειξη ενός δημοκρατικού πολιτεύματος στην Ελλάδα; Τι σημαίνει αλήθεια δημοκρατία; Δεν σημαίνει ότι ο λαός είναι ο μόνος κάτοχος του δικαιώματος κυριαρχίας; Και δεν σημαίνει πως όλα θα πρέπει να ρυθμίζονται βάσει της γενικής θελήσεως του λαού;
Γενική θέληση σημαίνει παμψηφία! Στην πράξη όμως, ισχύει ο κανόνας της πλειοψηφίας. Μιας σχετικής πλειοψηφίας σε τελική ανάλυση… διότι η κυριαρχία περιέρχεται στα χέρια της μεγαλύτερης πλειοψηφίας! Ακόμη και αν οι μικρότερες μειοψηφίες στην πραγματικότητα αποτελούν την πλειοψηφία…
Η «πλειοψηφία» λοιπόν, για να ασκήσει το δικαίωμα της κυριαρχίας εκλέγει ως αντιπροσώπους της τους βουλευτές. Οι βουλευτές ενεργώντας ως εν’ λευκώ πληρεξούσιοι αντιπρόσωποι του λαού, τον υποκαθιστούν στο βασικό του δικαίωμα: Την κυριαρχία!!!
Κι αυτό διότι ενώ ο βουλευτής θα έπρεπε να εκφράζει την γενική θέληση, ο ίδιος ενεργεί κατά προσωπική του κρίση και βούληση. Ο λαός ψηφίζοντάς τον, απλώς νομιμοποιεί αυτή του την δραστηριότητα. Κι έτσι, ο λαός εξουσιοδοτεί τον εκλεγμένο βουλευτή να ενεργεί όπως ο ίδιος θέλει…
Αποτέλεσμα; Στην Ελλάδα, ενώ η λαϊκή κυριαρχία μένει σχήμα λόγου, έχουμε ένα ολιγαρχικό καθεστώς! Διότι στην πραγματικότητα υπάρχει μια «πολιτική κυριαρχία»… και οι εκλογείς αναθέτοντας στον εκάστοτε βουλευτή να τους αντιπροσωπεύσει, αποστερούνται κάθε δικαίωμα κυριαρχίας!
Για αυτό, ο λαός δεν μπορεί ούτε καν να ανακαλέσει τον αντιπρόσωπό του!
Κι ο πολίτης κάνει χρήση της κυριαρχίας του, μόνο για να παραιτηθεί από αυτήν!
Επομένως, τι είναι δημοκρατία; Μήπως το όνομα ενός γηπέδου, όπου ανταγωνίζονται δύο ομάδες; Κι εμείς είμαστε απλά οι οπαδοί στις κερκίδες;
Για αυτό ψηφίζουμε;
Για να δούμε ποιος θα βάλει το «χρυσό γκόλ»;
Τελικά τι σημαίνει δημοκρατία;
Το κράτος στα χέρια του δήμου(=λαός) ή ο δήμος στα χέρια του κράτους;


